Chełm Wielki. Źródła do dziejów gminy i parafii na łamach czasopism śląskich w latach 1900-1939, edycja i opracowanie Jerzy Myszor, Katowice 2026, wyd. WueM, ss. 280, Źródła do Dziejów Kościoła Katolickiego na Górnym Śląsku, tom 39, w druku. (foto na okładce: prusko-austriacka granica, most na Przemszy między Małym Chełmem a Chełmkiem, ok. 1910 roku)
Zbiór zebranych informacji z prasy i periodyków statystycznych pozwala przyjrzeć się codzienności życia gminy i parafii Chełm Wielki. Publikacja ukazuje radości i troski dnia codziennego, pokazując czym żyli nasi dziadkowie i pradziadkowie. Pokazuje, jak miejscowość nachodziły różnorodne klęski żywiołowe. Ukazuje prowadzone działania charytatywne parafii, przybliża spory i rywalizacje społeczne i polityczne między mieszkańcami, przypomina lokalne wydarzenia o charakterze przestępczym czy „sensacyjnym”, prezentuje podejmowane próby ukrócenia działań ocenianych jako nieetyczne i naganne. Przynosi wreszcie informacje o charakterze statystycznym. Praca dostarcza wiedzy na temat różnych aspektów życia społecznego, politycznego i religijnego ówczesnych mieszkańców Chełmu Wielkiego. (prof. Maciej Fic, fragment recenzji).
Die Sammlung von Informationen aus Zeitungen und Zeitschriften ermöglicht einen Einblick in den Alltag der Gemeinde und Pfarrei Chełm Wielki. Die Publikation zeigt die Freuden und Sorgen des Alltags und vermittelt einen Eindruck davon, wie unsere Großeltern und Urgroßeltern gelebt haben. Sie zeigt, wie die Ortschaft von verschiedenen Naturkatastrophen heimgesucht wurde. Sie zeigt die karitativen Aktivitäten der Pfarrei, beleuchtet soziale und politische Streitigkeiten und Rivalitäten zwischen den Einwohnern, erinnert an lokale kriminelle oder „sensationelle” Ereignisse und präsentiert Versuche, als unethisch und verwerflich bewertete Handlungen zu unterbinden. Schließlich liefert sie auch statistische Informationen. Die Arbeit vermittelt Wissen über verschiedene Aspekte des sozialen, politischen und religiösen Lebens der damaligen Einwohner von Chełm Wielki (Gross Chelm). Übersetzt mit DeepL.com